၀ီရ ၊ လာမည့္ (၁၅) ႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားအသင္း (အာဆီယံ) ထိပ္သီးအစည္းအေဝးသုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံလူထု ကုိယ္စားျပဳတက္ေရာက္မည့္ တဦးတည္းေသာကုိယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္ရန္အတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ လူထုအေျချပဳ ျမန္မာအဖြဲ႔အစည္းတုိ႔က အာဆီယံ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီသုိ႔ အမည္စာရင္း အသီးသီး တင္သြင္းထားၾကသည္။
ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္း ခ်အန္းၿမဳိ႕တြင္ ယေန႔ၿပီးဆုံးသြားသည့္ အာဆီယံ လူထုအေျချပဳ ညီလာခံ၌ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူထုကုိယ္စားလွယ္အတြက္ (၃) ရက္ၾကာ အျပန္အလွန္ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈအၿပီး ထုိင္းအေျခစုိက္ ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္တုိ႔က ေဒၚခင္ဥမၼာအား တင္သြင္းထားၿပီး ျပည္တြင္း ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္တုိ႔က Capacity Building လူမႈေရးရာလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္သူ ေဒၚေဆြေဆြအား အမည္သြင္းထားသည္။
“ဘယ္သူ႔ကုိ ေ႐ြးခ်ယ္မလဲဆုိတာ ဒီေန႔ ညေန (၆) နာရီက်ရင္ အာဆီယံ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီက ဆုံးျဖတ္ေပးမွာ ျဖစ္တယ္” ဟု ညီလာခံသုိ႔ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားအဖြဲ႔ကုိယ္စားျပဳ တက္ေရာက္ခဲ့သူ ဦးထူးခ်စ္က ေျပာသည္။
ေအာက္တုိဘာ (၁၉) ရက္ ယမန္ေန႔က အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားအလုိက္ လူထုအေျချပဳ ကုိယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုိယ္စားလွယ္အတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ျမန္မာအဖြဲ႔အစည္းတုိ႔အၾကား သေဘာတူညီမႈ မရရွိခဲ့သည့္အတြက္ ယေန႔တြင္ အာဆီယံ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီက ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ရန္ ယင္းကဲ့သုိ႔ အမည္စာရင္းတင္သြင္းခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ေရြးခ်ယ္ခံရသူသည္ လာမည့္ (၂၃-၂၅) ရက္ေန႔တြင္ ထုိင္းႏုိင္ငံ ေတာင္ပုိင္း ဟုိဟင္ၿမဳိ႕၌ က်င္းပမည့္ (၁၅) ႀကိမ္ေျမာက္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးသုိ႔ တက္ေရာက္ရမည္ျဖစ္သည္။
လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား၊ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ တရားမွ်တမႈအပါအဝင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို တဖက္သတ္ ေရးဆြဲထားမႈတို႔အား လာမည့္ထိပ္သီးအစည္းအေဝးပြဲတြင္ ေထာက္ျပလာမည္ကုိ စစ္အစုိးရက စုိးရိမ္မႈရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။
ဦးထူးခ်စ္က “လက္ရွိအေျခအေနအရ ဗမာျပည္က လာတဲ့အဖြဲ႔ေတြက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေျပာဆုိလုပ္ကုိင္ႏုိင္တဲ့ အန္ဂ်ီအုိေတြ မရွိဘူးဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔တင္ျပခဲ့တယ္။ အစုိးရနဲ႔ ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္ေနတာကုိ ေထာက္ျပတယ္။ အထဲကအဖြဲ႔ေတြက အစုိးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြလုိ႔ ေျပာလုိ႔မရဘူး။ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အပုိင္းမွာလည္း အခက္အခဲေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တာေၾကာင့္ အထဲကလူကုိ ေရြးတာ က်ေနာ္တုိ႔ လက္မခံႏုိင္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကုိ သူတုိ႔စုိးရိမ္တာက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့အေျခအေနေတြကုိ အမွန္အတုိင္း တင္ျပမွာ ေၾကာက္ေနၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ အသုံးအႏႈန္းအပုိင္းကစ သူတုိ႔က မႀကဳိက္ဘူး။ ဥပမာ ျမန္မာကုိ ဗားမားလုိ႔ ေခၚတာကအစေပါ့” ဟု ေျပာၾကားသည္။
အဆုိပါ လူထုအေျချပဳညီလာခံသုိ႔ ျမန္မာျပည္တြင္းမွ ျမန္မာစစ္အစုိးရႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေနသည့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးေရးရာအဖြဲ႔၊ ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ အျခားလူထုအေျချပဳအဖြဲ႔တုိ႔မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက ပထမဆုံးအေနျဖင့္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။
အာဆီယံ ပဋိညာဥ္အရ ႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံကုိယ္စားျပဳ အစုိးရမဟုတ္သည့္အဖြဲ႔အစည္းတုိ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးမႈကုိ ယမန္ႏွစ္က စတင္ခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလက က်င္းပခဲ့သည့္ (၁၄) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးသုိ႔ ျမန္မာလူထု ကုိယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရသူ ေဒၚခင္ဥမၼာကုိ ျမန္မာစစ္အစုိးရက ကန္႔ကြက္ခဲ့ဖူးသည္။
ယေန႔ ၿပီးဆုံးသြားသည့္ လူထုအေျချပဳညီလာခံသုိ႔ ထုိင္းအေျခစုိက္ ဒီမုိကေရစီအင္အားစုမ်ားမွ လူ႔အခြင့္အေရးပညာေပးဌာန (ျမန္မာႏုိင္ငံ)၊ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ျမန္မာရဟန္းေတာ္မ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးသမဂၢ၊ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားမ်ားဆုိင္ရာအဖြဲ႔၊ ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔တုိ႔မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။
ထုိကဲ့သုိ႔ ထုိင္းအေျခစုိက္ ျမန္မာအင္အားစုတုိ႔က ေဒသတြင္း ရင္ဆုိင္ႀကဳံေတြ႔ေနရသည့္ ျပႆနာရပ္မ်ားႏွင့္ စစ္အစုိးရ၏ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားသည္ အာဆီယံ ပဋိညာဥ္ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေနေၾကာင္း စသည့္တင္ျပခ်က္မ်ားကုိ ျပည္တြင္း အဖြဲ႔အစည္းမွ ကုိယ္စားလွယ္အမ်ားစုက လက္မခံ ပယ္ခ်ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ညီလာခံ တက္ေရာက္ခဲ့သူ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက “ထိပ္သီးအစည္းအေဝးက်ရင္ ဒီလူထုအေျချပဳတဲ့ Civil Society အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔က ဘယ္လုိျဖစ္ခ်င္သလဲ။ ဒီအာဆီယံေဒသတြင္း လုံၿခဳံေရးဆုိင္ရာ ထိခုိက္မႈေတြနဲ႔ အခက္အခဲေတြကုိ ဘယ္လုိအက်ဳိးျပဳေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္သင့္သလဲဆုိတာ တင္ျပဖုိ႔ရိွပါတယ္” ဟု ေခတ္ၿပဳိင္သုိ႔ ေျပာၾကားသည္။
၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားအသင္း အာဆီယံ သို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ ၀င္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အဖြဲ႔ဝင္မ်ားအျဖစ္ ထုိင္း၊ စင္ကာပူ၊ မေလးရွား၊ အင္ဒုိနီးရွား၊ ဖိလစ္ပုိင္၊ ဗီယက္နမ္၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ဘ႐ူႏုိင္း၊ လာအုိႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔ ပါဝင္သည္။
“ဘယ္သူ႔ကုိ ေ႐ြးခ်ယ္မလဲဆုိတာ ဒီေန႔ ညေန (၆) နာရီက်ရင္ အာဆီယံ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီက ဆုံးျဖတ္ေပးမွာ ျဖစ္တယ္” ဟု ညီလာခံသုိ႔ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားအဖြဲ႔ကုိယ္စားျပဳ တက္ေရာက္ခဲ့သူ ဦးထူးခ်စ္က ေျပာသည္။
ေအာက္တုိဘာ (၁၉) ရက္ ယမန္ေန႔က အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားအလုိက္ လူထုအေျချပဳ ကုိယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုိယ္စားလွယ္အတြက္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ျမန္မာအဖြဲ႔အစည္းတုိ႔အၾကား သေဘာတူညီမႈ မရရွိခဲ့သည့္အတြက္ ယေန႔တြင္ အာဆီယံ ဦးေဆာင္ေကာ္မတီက ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ရန္ ယင္းကဲ့သုိ႔ အမည္စာရင္းတင္သြင္းခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ေရြးခ်ယ္ခံရသူသည္ လာမည့္ (၂၃-၂၅) ရက္ေန႔တြင္ ထုိင္းႏုိင္ငံ ေတာင္ပုိင္း ဟုိဟင္ၿမဳိ႕၌ က်င္းပမည့္ (၁၅) ႀကိမ္ေျမာက္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးသုိ႔ တက္ေရာက္ရမည္ျဖစ္သည္။
လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား၊ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ တရားမွ်တမႈအပါအဝင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို တဖက္သတ္ ေရးဆြဲထားမႈတို႔အား လာမည့္ထိပ္သီးအစည္းအေဝးပြဲတြင္ ေထာက္ျပလာမည္ကုိ စစ္အစုိးရက စုိးရိမ္မႈရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။
ဦးထူးခ်စ္က “လက္ရွိအေျခအေနအရ ဗမာျပည္က လာတဲ့အဖြဲ႔ေတြက လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေျပာဆုိလုပ္ကုိင္ႏုိင္တဲ့ အန္ဂ်ီအုိေတြ မရွိဘူးဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔တင္ျပခဲ့တယ္။ အစုိးရနဲ႔ ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္ေနတာကုိ ေထာက္ျပတယ္။ အထဲကအဖြဲ႔ေတြက အစုိးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြလုိ႔ ေျပာလုိ႔မရဘူး။ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အပုိင္းမွာလည္း အခက္အခဲေတြ ျဖစ္လာႏုိင္တာေၾကာင့္ အထဲကလူကုိ ေရြးတာ က်ေနာ္တုိ႔ လက္မခံႏုိင္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္ကုိ သူတုိ႔စုိးရိမ္တာက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့အေျခအေနေတြကုိ အမွန္အတုိင္း တင္ျပမွာ ေၾကာက္ေနၾကတယ္။ ၿပီးေတာ့ အသုံးအႏႈန္းအပုိင္းကစ သူတုိ႔က မႀကဳိက္ဘူး။ ဥပမာ ျမန္မာကုိ ဗားမားလုိ႔ ေခၚတာကအစေပါ့” ဟု ေျပာၾကားသည္။
အဆုိပါ လူထုအေျချပဳညီလာခံသုိ႔ ျမန္မာျပည္တြင္းမွ ျမန္မာစစ္အစုိးရႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေနသည့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးေရးရာအဖြဲ႔၊ ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ အျခားလူထုအေျချပဳအဖြဲ႔တုိ႔မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက ပထမဆုံးအေနျဖင့္ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။
အာဆီယံ ပဋိညာဥ္အရ ႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံကုိယ္စားျပဳ အစုိးရမဟုတ္သည့္အဖြဲ႔အစည္းတုိ႔ ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးမႈကုိ ယမန္ႏွစ္က စတင္ခဲ့ၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလက က်င္းပခဲ့သည့္ (၁၄) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးသုိ႔ ျမန္မာလူထု ကုိယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရသူ ေဒၚခင္ဥမၼာကုိ ျမန္မာစစ္အစုိးရက ကန္႔ကြက္ခဲ့ဖူးသည္။
ယေန႔ ၿပီးဆုံးသြားသည့္ လူထုအေျချပဳညီလာခံသုိ႔ ထုိင္းအေျခစုိက္ ဒီမုိကေရစီအင္အားစုမ်ားမွ လူ႔အခြင့္အေရးပညာေပးဌာန (ျမန္မာႏုိင္ငံ)၊ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ျမန္မာရဟန္းေတာ္မ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးသမဂၢ၊ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားမ်ားဆုိင္ရာအဖြဲ႔၊ ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔တုိ႔မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ား တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။
ထုိကဲ့သုိ႔ ထုိင္းအေျခစုိက္ ျမန္မာအင္အားစုတုိ႔က ေဒသတြင္း ရင္ဆုိင္ႀကဳံေတြ႔ေနရသည့္ ျပႆနာရပ္မ်ားႏွင့္ စစ္အစုိးရ၏ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားသည္ အာဆီယံ ပဋိညာဥ္ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ေနေၾကာင္း စသည့္တင္ျပခ်က္မ်ားကုိ ျပည္တြင္း အဖြဲ႔အစည္းမွ ကုိယ္စားလွယ္အမ်ားစုက လက္မခံ ပယ္ခ်ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ညီလာခံ တက္ေရာက္ခဲ့သူ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက “ထိပ္သီးအစည္းအေဝးက်ရင္ ဒီလူထုအေျချပဳတဲ့ Civil Society အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔က ဘယ္လုိျဖစ္ခ်င္သလဲ။ ဒီအာဆီယံေဒသတြင္း လုံၿခဳံေရးဆုိင္ရာ ထိခုိက္မႈေတြနဲ႔ အခက္အခဲေတြကုိ ဘယ္လုိအက်ဳိးျပဳေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္သင့္သလဲဆုိတာ တင္ျပဖုိ႔ရိွပါတယ္” ဟု ေခတ္ၿပဳိင္သုိ႔ ေျပာၾကားသည္။
၁၉၆၇ ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားအသင္း အာဆီယံ သို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံက ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ ၀င္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အဖြဲ႔ဝင္မ်ားအျဖစ္ ထုိင္း၊ စင္ကာပူ၊ မေလးရွား၊ အင္ဒုိနီးရွား၊ ဖိလစ္ပုိင္၊ ဗီယက္နမ္၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ဘ႐ူႏုိင္း၊ လာအုိႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔ ပါဝင္သည္။
source by : NEJ
0 comments:
Post a Comment